ठाणे: इतिहासाच्या पाऊलखुणा आजही कुया वण्याचे अस्तित्व दाखवून देत आहेत. शहर स्मार्ट सिटीच्या दिशेने वेगाने बदलत असताना, अनेक बारशाच्या खुणा काळाच्या पड्या आड जात आहेत. अशात प्रादेशिक मनोरुग्णालयाच्या पाङकामात पगडी घातलेल्या संताची कोरीव प्रतिमा असलेला प्राचीन दाड सापडल्याने ठाणेकरांत उत्सुकता प्रचंड वाढली आहे.
नवीन आधुनिक मनोरुग्णालय उभारण्याच्या कामात अनेक कुया इमारती हटविण्यात येत आहेत. याच प्रक्रियेत अनेक वर्षे बंद अवस्थेत असलेल्या एका बंगल्याचे पाडकाम सुरू होते. पाडकामादल्यान हा सुंदर कोरीव दगड प्रकाशात आला आणि कामगारांपासून अधिकान्यांपर्यंत सर्वांच्या नजरा त्याच्यावर खिळल्या.
सुमारे अडीज ते तीन फूट उंच आणि सव्वा ते दीड फूट रुंद असलेल्या या दण्डावर अत्यंत सूक्ष्मतेने केलेली शिल्पकला स्पष्ट दिसून येते. डोक्यावर पगडी घातलेले संत, त्यांच्या शेजारी उभा असलेला शिष्य आणि बाजूला उभी असलेली नर्तिका अशा तिन्ही प्रतिमा अतिशय प्राचीन कलाशैलीत साकारल्या आहेत. प्राथमिक अंदाजानुसार हा दंड भरपूर जुना असण्याची शक्यता आहे.
या परिसराच्या इतिहासाशी संबंधित कोणतीही नोंद रुग्णालय प्रशासनाकडे उपलब्ध नसल्याने, या दगड्वचा नेमका उगम, काळ आणि सांस्कृतिक संदर्भ जाणून घेग्यासाठी अभ्यास करण्याची मागणी जोर – धरत आहे. ठाणेकरांच्या मते, अशा मौल्यवान कलाक्स्तू आजच्या विकासाच्या काळात सापडणे ही दुर्मीळ संधी असून, या ठेव्याचे तात्काळ जतन करणे अत्यावश्यक आहे. रुग्णालय परिसरात यापूर्वीही ब्रिटिशकालीन मुखवट्यांचे दगड बांधकाम पडताना दिसून आले. या जागेत अजूनही अनेक ऐतिहासिक अवशेष दडलेले असण्याची शक्यता अधिक बळावली आहे. शहराचा विकास आणि इतिहासाचा वारसा – या दोन गोष्टींची सांगड घालून जुन्या वस्तुंचे जतन करावे अशी मागणी जोर धरते आहे.
